Mradi wa Dola Bilioni 1.7 Wa Reli ya Lobito Inayoweza Kutikisa Ushawishi wa China Afrika

Lobito, Angola — Juni 2025

Serikali ya Marekani, kwa kushirikiana na washirika wa Ulaya, imezindua mradi wa kimkakati wa reli unaogharimu dola bilioni 1.7 unaojulikana kama Lobito Corridor. Mradi huu unalenga kuunganisha maeneo tajiri ya madini mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) hadi bandari ya Lobito nchini Angola, kupitia Zambia, kwa lengo la kupunguza utegemezi wa Afrika kwa miundombinu ya kibiashara ya China barani humo.

Lengo Kuu la Reli ya Lobido: Madini na Uhuru wa Biashara

Njia hii ya reli itahudumia maeneo yenye utajiri mkubwa wa shaba, cobalt, na lithium — madini muhimu kwa utengenezaji wa betri, magari ya umeme na teknolojia ya kijani. Hapo awali, asilimia kubwa ya madini haya yalisafirishwa kupitia bandari zilizo chini ya ushawishi wa China.

Sasa, reli hii mpya inalenga kuwa njia mbadala yenye kasi, gharama nafuu, na inayofadhiliwa na mataifa ya Magharibi – ikiwemo Marekani, Umoja wa Ulaya, na washirika wa sekta binafsi kama Trafigura, Mota-Engil, na Vecturis.

Muundo wa Mradi

• Umbali: Zaidi ya kilomita 1,300 kutoka Kolwezi (DRC) hadi Lobito (Angola)
• Uwekezaji wa awali: $1.7 bilioni kutoka kwa serikali na mashirika binafsi
• Wachangiaji wakuu: Marekani (kupitia Prosper Africa), EU (kupitia Global Gateway), na mashirika ya kifedha ya kimataifa
• Lengo la muda mrefu: kuongeza miunganisho ya barabara, bandari, nishati, na kidigitali kwa ajili ya biashara ya mipakani

Changamoto Zinazoonekana

1. Utulivu wa kisiasa: Mikoa ya mashariki mwa DRC bado inakumbwa na migogoro ya waasi na changamoto za usalama.
2. Ushindani wa kiuchumi: China tayari imewekeza zaidi ya $155 bilioni katika miundombinu barani Afrika kupitia mpango wa Belt and Road Initiative (BRI).
3. Mikopo na deni la umma: Wakosoaji wanahoji kama Afrika inajikuta tena kwenye mtego wa madeni, hata kutoka kwa washirika wapya wa Magharibi.

Kauli za Viongozi

Amos Hochstein, mshauri wa nishati wa Ikulu ya Marekani, alisema:

“Hii si tu kuhusu reli, bali ni kuhusu njia mbadala ya maendeleo kwa Afrika ambayo haitegemei madeni au masharti ya kiitikadi.”

Rais João Lourenço wa Angola amepongeza mradi huo kama fursa ya kulifungua bara kiuchumi:

“Lobito Corridor itaufungua uchumi wa ndani na kuongeza ushindani wa kitaifa kwa Angola, Zambia, na DRC.”

Hitimisho

Reli ya Lobito si tu mradi wa miundombinu – ni hatua ya kimkakati katika mchezo wa kieneo kati ya Marekani na China. Wakati Afrika ikipambana na changamoto za kiuchumi na mazingira, njia kama hii ya usafirishaji zinaweza kufungua milango ya usawa wa kibiashara, iwapo zitatekelezwa kwa uangalifu, uwazi, na uendelevu wa ndani.