Capt Ibrahim Traoré: Kwanini Kiongozi wa Burkina Faso Junta amechukua mioyo na akili kote ulimwenguni

Katika umri wa miaka 37, Kapteni Ibrahim Traoré, kiongozi wa kijeshi wa Burkina Faso, amejijengea taswira ya shujaa wa kisasa wa Pan-Africanism – akielezwa na wengi kama mwendelezaji wa ndoto ya Thomas Sankara, mpigania haki aliyeuawa mwaka 1987. Kupitia sera zake za kiuchumi, diplomasia ya upande mmoja, na hotuba zenye kauli kali dhidi ya ubeberu wa Kimagharibi, Traoré amekuwa kivutio si tu kwa wananchi wake bali pia kwa mamilioni ya Waafrika ndani na nje ya bara.

Kupanda kwa Umaarufu na Sauti ya Mabadiliko

Traoré alichukua uongozi mnamo 2022 kupitia mapinduzi ya kijeshi, akiahidi kurejesha hadhi ya kitaifa na kuondoa ushawishi wa nje, hususan kutoka kwa Ufaransa. Tangu wakati huo, amesimama kidete kuimarisha ushawishi wa ndani wa kiuchumi kwa kuweka mikakati ya kuwapa wananchi wa Burkina Faso nafasi kubwa katika sekta ya madini—mali ambayo taifa hilo lina utajiri mkubwa.

Serikali yake imeanzisha kampuni ya kitaifa ya madini, kuwapa umiliki wa asilimia 15 katika kampuni zote za kigeni, na kuanzisha hifadhi ya dhahabu ya taifa. Migodi iliyokuwa inamilikiwa na makampuni ya Magharibi pia imeanza kuchukuliwa na serikali, huku kampuni kama Sarama Resources zikienda mahakamani kulalamikia kufutiwa leseni.

Mapinduzi ya Kiitikadi: Kutoka Ufaransa hadi Urusi

Katika hatua ya wazi ya kuachana na ushawishi wa Kifaransa, Traoré alifunga kambi za kijeshi za Ufaransa na kuingia katika ushirikiano na Urusi. Hili limeelezewa na wachambuzi kama mabadiliko ya kijiografia ya kisiasa yanayolenga kujenga uhuru wa kweli wa Afrika. Urusi, kupitia uungwaji mkono wa kisiasa na kimkakati, imekuwa mstari wa mbele kuimarisha sura ya Traoré kama mtetezi wa uhuru wa bara.

Mkutano wa Urusi-Afrika mwaka 2023 ulimpa jukwaa muhimu ambapo alionya viongozi wa Kiafrika dhidi ya “kuwa viburudisho vya wabeberu” – hotuba ambayo ilirudiwa mara nyingi na vyombo vya habari vya Urusi na kupongezwa mno na watu wa kawaida barani Afrika.

Mvuto wa Kidigitali na Kizazi Kipya

Zaidi ya siasa, Traoré amejijengea uungwaji mkono kupitia vyombo vya habari vya kijamii. Video zilizotengenezwa kwa kutumia teknolojia ya AI zikimuonyesha akipongezwa na nyota wa muziki kama R Kelly, Rihanna na Justin Bieber zimekuwa zikitamba, ingawa hazina uhusiano wa moja kwa moja na nyota hao. Uwezo wake wa kutumia mitandao kuwasiliana moja kwa moja na wananchi, hasa vijana, umeimarisha picha yake kama “kiongozi wa watu.”

Kwa mujibu wa Beverly Ochieng, mchambuzi wa masuala ya utawala wa Afrika, “Kuna kizazi kinachotafuta maana mpya ya uhuru – na Traoré amekuwa alama ya mapambano hayo.”

Upinzani na Ukosoaji

Licha ya umaarufu wake, utawala wa Traoré umehusishwa pia na ukandamizaji wa upinzani, uhuru wa vyombo vya habari na mashirika ya kiraia. Wakosoaji, wakiwemo wanahabari na majaji, wamekuwa wakipelekwa mstari wa mbele kupambana na magaidi, ikiwa ni sehemu ya adhabu au ukomeshaji wa upinzani wa ndani.

Pia, bado hajatimiza ahadi ya kukomesha ugaidi wa Kiisilamu unaoitesa Burkina Faso kwa zaidi ya muongo mmoja sasa – hali inayosababisha maelfu ya vifo na watu kupoteza makazi.

Ulinganifu na Sankara

Wengi wanamwona Traoré kama mwendelezaji wa urithi wa Thomas Sankara. Kama Sankara, Traoré ni kijana, anayejiamini, na anayewasiliana kwa lugha ya watu. Wakati Sankara alikuja na kauli mbiu ya “Baba au kifo, tutashinda!”, Traoré anatabiri ushindi dhidi ya ukoloni mamboleo kwa kutumia rasilimali za taifa kama silaha kuu.

Kwa mujibu wa Rinaldo Depagne kutoka Crisis Group, “Anajua sanaa ya siasa – jinsi ya kuwapa watu matumaini hata wakati wa vita. Anaielewa hadhira yake vizuri na anajua jinsi ya kuwagusa kiakili.”

Taswira ya Kimataifa

Katika hafla ya kuapishwa kwa Rais John Mahama wa Ghana, Traoré aliiba shoo alipowasili akiwa amevalia mavazi ya kivita na bastola kiunoni – tukio lililowaacha wengi wakiwa wameganda kwa mshangao na heshima. Hii ni tofauti na viongozi wengine wa bara ambao mara nyingi huonekana wamekata tamaa au kung’ang’ania madaraka bila mwelekeo wa maana.

Sauti ya Afrika Mpya

Prof. Kwesi Aning anasema kwamba ujio wa Traoré ni ishara ya mabadiliko ya kiitikadi barani Afrika. Uchunguzi wa Afrobarometer wa mwaka 2024 ulionyesha kwamba vijana wengi hawana imani tena na demokrasia ya Kimagharibi – kutokana na kushindwa kwake kuwapa ajira, elimu bora, na huduma za afya.

“Traoré anarejesha roho ya mapinduzi ya Nkrumah, Sankara na Rawlings,” alisema Aning. “Anatoa picha ya Afrika ambayo haitegemei msaada wa nje, bali inajiamini.”

Hatima Yetu Iko Wapi?

Licha ya vikwazo vya kisiasa na kiusalama, ripoti za IMF na Benki ya Dunia zinaonyesha kuwa uchumi wa Burkina Faso unashikilia kasi nzuri – na kiwango cha umaskini kimeshuka. Hii inatoa changamoto kwa hoja za mataifa ya Magharibi, kama Marekani na Ufaransa, ambazo zimemlaumu Traoré kwa “kupotosha rasilimali kwa maslahi ya junta”.

Lakini kwa mamilioni ya vijana Afrika, Ibrahim Traoré ni zaidi ya mwanajeshi. Ni ishara ya matumaini mapya – ya Afrika inayojiamulia mustakabali wake.

Imeandikwa kwa msaada wa vyanzo mbalimbali, zikiwemo ripoti za BBC, AFP, IMF na Afrobarometer. Picha na AFC/Getty/BBC/Kremlin