Washington, 27 Juni 2025 – Jamhuri ya Rwanda na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC) zimetia saini makubaliano ya amani ya kihistoria katika sherehe iliyofanyika katika Wizara ya Mambo ya Nje ya Marekani, Washington DC. Makubaliano haya yaliandaliwa na Marekani kwa ushirikiano na Qatar na yanakusudia kusitisha mzozo wa muda mrefu mashariki mwa nchi ya Kongo.
Mipaka ya Makubaliano
- Uondoaji wa Wanajeshi
- Wanajeshi wa Rwanda watatoka mashariki mwa Kongo ndani ya siku 90.
- Mifumo ya Usalama Pamoja
- Mfumo wa kiusalama kitengo cha pande mbili utaundwa ndani ya siku 30 kudhibiti migogoro na makundi yote yasiyo rasmi.
- Kuzuia Mivutano na Mapigano
- Pande zote zimekubaliana kusitisha michuano na kuacha kusaidia makundi ya waasi kama M23 & FDLR.
- Muundo wa Uchumi wa Kanda
- Uwekezaji wa pamoja na biashara ya madini kama cobalt, lithium, dhahabu na aloi utakaowekwa mkakati ndani ya siku 90, unaolenga kuvutia dola za Marekani na Magharibi. Hii inaenda moja kwa moja na mradi wa reli ya Lobito Corridor unaotegemewa kuanza mwaka 2026.
Sababu na Mazingira
- Aina ya vita mfululizo imewadhalilisha watu milioni wengi, kusababisha maelfu ya vifo na wakimbizi zaidi ya milioni 7.
- Marekani imechukua jukumu la msingi — lengo ni kupunguza utegemezi wa Afrika kwa China kupitia madini na miundombinu barani Afrika .
- Mkataba huu unakuja baada ya makubaliano ya awali ya mwezi Aprili yaliyoweka msingi wa haki, uondoaji wa wanajeshi, na mageuzi ya usalama.
Viongozi Walisema Nini?
- Donald Trump (Rais wa Marekani): “Leo ghasia zimesitishwa na eneo limeanza sura mpya ya matumaini.”
Pia aliongeza kuwa Marekani itapewa haki za madini kama sehemu ya makubaliano . - Marco Rubio (SERC. Wa Marekani): “Huu ni wakati mkubwa baada ya miaka 30 ya mzozo.”
- Therese Kayikwamba Wagner (Waziri Mambo ya Nje Kongo): “Haya si maneno tu, ni utekelezaji wa haki, ulinzi, na kurejesha familia.”
- Olivier Nduhungirehe (Waziri Mambo ya Nje Rwanda): “Huu ni mwanzo wa pande mbili kujenga uaminifu na usawa wa maendeleo.”
Changamoto Zinazobakia
- Kutokujumuisha Kundi la M23: M23 bado haijapokea rasmi makubaliano, jambo linalofanya utekelezaji wake uingizizwe mashaka lia.
- Migogoro ya Awali: Historia ya makubaliano yaliyovunjika matawi huashiria kwamba utekelezaji wa sasa unahitaji usimamizi thabiti na udhibiti mwembamba .
- Masuala ya haki na vibaya: Hatujaona hatua zinazoelezea maadili, fidia, au utoaji wa wahalifu wa kivita – kuifanya maswala ya kibinadamu yakosewe katika jedwali .
Hitimisho
Makubaliano haya yana maana kubwa – unaweza kuwa mwanzo wa kipindi kipya cha amani mashariki mwa Kongo. Walakini, kufanikiwa kwake kunahitaji kufuatiliwa kwa karibu, kushirikiana kwa kimataifa, na ushirikishaji wa makundi yote, ikiwemo M23. Bila hayo, hii inaweza kuwa ni ahadi nzuri bila kurasa za historia.