Nairobi, 25 Juni 2025 – Maandamano makali yameibuka nchini Kenya, yakishinikizwa na malalamiko ya kina kuhusu ukandamizaji wa polisi, uongozi mbovu, na hali ya maisha hivi sasa. Takriban watu 8 wamefariki, na majeruhi zaidi ya 400, ikiwa ni pamoja na waliopigwa risasi, kulingana na shirika la haki za binadamu la Kenya National Commission on Human Rights .
Chanzo na Sababu ya Maandamano nchini Kenya
- Maandamano yameendana na kumbukizi ya malalamiko ya kodi na bajeti ya taifa mwaka uliopita, ambapo watu 60 waliuawa na 20 walipotea .
- Kifo cha blogger Albert Ojwang, aliyefariki akiwa gerezani mwezi Juni.
- Vijana wa kizazi cha “Gen Z” waliongoza maandamano kupitia mitandao kama X, TikTok, Instagram, wakitaka nguvu za polisi zipunguzwe na kuwe na uwajibikaji mkubwa zaidi.
Tukio la Polisi na Majeraha
- Polisi walitumia nguvu: makombora ya machozi, risasi hai, risasi za mpira, na bastola dhidi ya waandamanaji — tukio hili limeonekana zaidi kwenye maeneo kama Nairobi, Mombasa, Kisumu, Nakuru, na Nyahururu.
- Maafisa waliingilia vyombo vya habari na watangazaji wao — NTV na KTN walikataa kuendelea na matangazo ya moja kwa moja— hatua iliyochukuliwa kama dharau kwa uhuru wa habari.
Athari kwa Ujumla
- Zaidi ya watu 400 wamejeruhiwa, wakiwemo 67 walioko katika hali hatari, na watu 60 walikamatwa.
- Serikali imeweka vizuizi barabarani na vifungo umbali kwenye eneo la Ikulu, Bunge, na maeneo ya biashara.
Matamko ya Viongozi
- Rais William Ruto aliwaomba wananchi “wasiharibu nchi kwani hakuna nchi nyingine ya kwenda kuishi”.
- Ofisi ya Ubalozi wa Marekani na ubalozi mwingine wa Magharibi wamesisitiza umuhimu wa “kuheshimiwa kwa haki ya kuandamana”.
Hitimisho
Maandamano leo ni mwendelezo wa ngurumo ya kisiasa chini ya shinikizo lililojitokeza mwaka jana. Wakenya wanadai mabadiliko ya polisi na uwajibikaji mkubwa wa serikali. Ripoti za kimataifa zinatoa mwito wa tahadhari dhidi ya ukandamizaji. Swali sasa ni — serikali itawekaje mazingira ya mazungumzo, au hali hii itaelea hadi kabla ya uchaguzi wa 2027?