Profesa Mohammed Janabi ni miongoni mwa wataalamu wa afya wanaoheshimika barani Afrika. Kutokana na mchango wake mkubwa katika sekta ya afya, hivi karibuni aliteuliwa kuwa Mkurugenzi wa Shirika la Afya Duniani (WHO) kwa Kanda ya Afrika — nafasi ya juu inayoshikiliwa na wachache wenye sifa, maono, na historia ya kipekee.
Huku jina lake likizidi kupata umaarufu kimataifa, bado yapo mambo muhimu ambayo wengi hawajui kuhusu safari, maisha na mtazamo wake wa kazi. Haya hapa ni mambo saba usiyoyajua kumhusu Profesa Mohammed Janabi:
1. Ni Mtanzania wa kwanza kushika nafasi hiyo ndani ya WHO
Kwa uteuzi huu, Profesa Janabi ameingia kwenye historia kama Mtanzania wa kwanza kushika wadhifa wa Mkurugenzi wa WHO Kanda ya Afrika mbele ya Marehemu Dr. Faustine Ndugulile aliyetangulia mbele ya haki. Hii ni hatua kubwa siyo tu kwake binafsi, bali pia kwa taifa la Tanzania katika kutambulika kimataifa katika nyanja ya afya.
2. Ameongoza mageuzi ya afya ya moyo Tanzania
Kabla ya uteuzi wake WHO, Profesa Janabi alijulikana kama Mkurugenzi Mtendaji wa Taasisi ya Moyo ya Jakaya Kikwete (JKCI). Chini ya uongozi wake, JKCI ilibadilika kutoka kituo cha kawaida hadi kuwa mojawapo ya vituo bora vya matibabu ya moyo Afrika Mashariki. Maono yake yalihusisha upatikanaji wa huduma kwa wote — hasa watoto na watu wa kipato cha chini.
3. Ni mtaalamu wa magonjwa ya moyo aliyesomea ndani na nje ya Tanzania
Profesa Janabi ni balozi wa elimu ya juu yenye maadili, akiwa na elimu ya uzamili na uzamivu (PhD) katika magonjwa ya moyo kutoka vyuo vya kimataifa, vikiwemo nchini Ujerumani na Afrika Kusini. Kisha alirudi nyumbani kwa hiari, akiamini katika mchango wake kwa taifa na bara lake.
4. Anatumia mitandao ya kijamii kuelimisha kuhusu afya
Tofauti na viongozi wengi wa afya, Profesa Janabi hutumia mitandao ya kijamii — hususan Twitter (X) — kuhamasisha jamii kuhusu masuala ya afya, lishe, na mtindo bora wa maisha. Ujumbe wake huwa wa kitaalamu lakini wa lugha rahisi kueleweka, jambo linalomfanya apendwe na watu wa rika zote.
5. Ni muumini wa afya kwa wote (universal health coverage)
Katika majukwaa mbalimbali, Profesa Janabi amekuwa mstari wa mbele kusisitiza umuhimu wa huduma za afya bora, salama na nafuu kwa kila mtu, bila kujali uwezo wa kifedha. Hii ndiyo ajenda anayoendelea kuisukuma akiwa WHO, akilenga kusaidia mataifa ya Afrika kuimarisha mifumo yao ya afya.
6. Anasisitiza ushirikiano kati ya sekta ya umma na binafsi
Kama kiongozi anayejua changamoto za kiafya barani Afrika, Profesa Janabi anaamini mafanikio ya muda mrefu hayawezi kufikiwa bila ushirikiano kati ya serikali, sekta binafsi, taasisi za dini, na mashirika ya kimataifa. Hii imekuwa falsafa yake tangu akiwa JKCI hadi sasa WHO.
7. Anaamini katika kujifunza kila siku
Licha ya kuwa mtaalamu aliyebobea, Profesa Janabi hujiweka kama mwanafunzi wa kudumu. Akiwa mtoa mafunzo kwa madaktari chipukizi, huwaambia: “Utabaki kuwa bora kama utaendelea kujifunza kila siku.”
Hitimisho
Profesa Mohammed Janabi ni mfano halisi wa uongozi wa kisasa wa kiafya unaojikita katika elimu, maadili, ushirikiano, na maono makubwa ya Afrika yenye afya bora. Uteuzi wake WHO ni ishara ya kutambuliwa kwa mchango wa wataalamu wa Kiafrika duniani. Tanzania inajivunia mwanawe huyu — na Afrika inategemea hekima yake.